Nevruz Bayramı

Nevruz baharın gelişinin ilk habercisi kabul edilir. Türk kültüründe baharla birlikte doğadaki dengenin değişmesiyle yeryüzünün yeşile boyanması, sıcaklığın yerküreyi ısıtmasıyla birlikte doğa daha güzel bir hâle gelir. Güneş tepededir. İşte biz 21 Mart günü barışın, kardeşliğin ve sevginin gönüllerdeki anlamı olan bu günü bayram olarak kutlarız. Adı Nevruz Bayramıdır. Nevruz ilk kaynak olarak Orta Asya steplerinden Türklerin yerleşmiş olduğu coğrafyalara bugün baharı bir bayram olarak müjdeler.

Nevruzun bizim kültürümüzde şöyle bir anlamı vardır. Türklerin destanlaşan, abideleşen Ergenekon’dan çıkış günü olarak kabul edilir. Orada kurulan kırk körükle demir dağlar eritilmiş ve Türkler özgürlüğüne kavuşmuştur. Bu özgürlük günü kaynaklarda bahar bayramı yani Nevruz adıyla kutlanır. Bu bayram Türklerin ve diğer Asya toplumlarının yaşadığı her yerde kutlanır. Bu günde farklı etkinlikler yapılır. Yoksullara yardım edilir. Dilek ağacına çaput bağlanır. Ateşin üstünden atlanır. Gül ağacına dilek dilenir. Ergenekon’dan çıkışı temsilen örsle demir dövülür. Osmanlı Devleti döneminde şairlerin o günü övmek için yazdığı Nevruziyeler okunur. Bu nevruziyelere iki beyit örneği verelim.

Çün çemen Firdevs olup sağra irem bostanıdur

Gür ü gılman ile işret et ki dünya fanidür

Ravza i Revan olupdur sagat ı gülzarı gör

Şahlar kah ı zeberced gonceler vildanıdur

Bir zümürrüd soffadıur güya ki Sağn ı büstan

Laleler ol soffanun yakut şadırvanıdur

Iyd ı nevruz oldı vü alnında sıfl ı goncenün

Şol kızıl ben kim görinür taze kurban kanıdur

Nevruzda dilek ağacına rengârenk çaputlarla bağladığımız her dilek ülkemizin birliğini, kardeşliğini, dostluğunu daha çok pekiştirsin. Bu nevruz tüm Türk topluluklarında ve ülkemizde barış içinde bir ve bütün olmamızı sağlasın. Bu nevruz hayatın kışla birlikte bitip baharla birlikte yeniden canlanmasını sembolize eder. Nevruz İran dilinde yeni gün demektir. Kışın ölen tabiat yeni güne uyanır. İnsanlar da tabiatla birlikte yeniden canlanırlar. Umutları, istekleri, sevgileri kış uykusundan uyanır. Nevruz Dede Korkut’un boy boyladığı soy soyladığı, Yunus Emre’nin “sevelim sevilelim bu dünya kimseye kalmaz”, Mevlana’nın “ne olursan ol yine de gel”, Hacı Bektaş Veli’nin “bir olalım, iri olalım, diri olalım” dediği bir coğrafyada bize aydınlık yarınların habercisidir.

Bu güzel günde savaşların barışa, kinin sevgiye bahar çiçekleri gibi dönüşmesini diliyor, tüm okurlarıma mutlu Nevruzlar diliyorum.

Fırat Kasap / Edebiyat Gazetesi / Nisan 2026 / Sayı 39